arrow_drop_up arrow_drop_down
22 maart 2016 

Familieopstelling - Klopt jouw rol in je gezin of familie?

Een familieopstelling is een manier om inzicht te krijgen in de rol die je speelt in jouw familie. Als je tot je grote frustratie voortdurend tegen problemen aanloopt binnen je eigen gezin of binnen het grotere geheel van je familie en je krijgt de vinger er maar niet op waarom dat zo is, dan kan een familieopstelling helpen om te achterhalen welke rol je speelt binnen je familie of gezin. En of die rol wel de juiste is.

Familieopstelling

Alles in het leven bestaat uit een systeem. Een groep of geheel. Dat geldt voor een bedrijf, een instelling, maar ook voor een dorp, een land of een stad. Binnen dat systeem neemt iedereen zijn eigen plek in. Ook een gezin is een systeem. De man of vader van het gezin vervult een bepaalde rol en zo doet de vrouw of moeder dat ook, net zoals eventuele kinderen hun rol vervullen. Binnen een systeem, en dus ook binnen een gezin, is er altijd sprake van drie wetmatigheden. De wet van de hiërarchie, de wet van evenwicht en de wet van verbinding.

“Familieopstelling: Alles in het leven bestaat uit een systeem. Een groep of geheel. Binnen dat systeem neemt iedereen zijn eigen plek in.”

De wet van de hiërarchie

De wet van de hiërarchie luidt dat iedereen zijn eigen plek heeft binnen een groep. Elke plek heeft zijn bestaansrecht, elke plek is anders, maar de één is niet minder waard dan de ander. Allen maken onderdeel uit van de groep. Zo zal de vader binnen een gezin de groep leiden en beschermen en de moeder zal zich veelal ontfermen over de verzorgende taken. Het oudste kind zal nieuwe wegen inslaan en de weg banen voor eventuele kinderen die na hem komen. Als er sprake is van een middelste kind, dan is die rol in het systeem dat hij of zij naar boven en beneden bemiddelt. Het jongste kind wordt vaak verwend en beschermd, maar zal de behoefte hebben zichzelf als jongste te bewijzen. Zomaar wat algemeenheden.

De wet van evenwicht en de wet van verbinding

De tweede wet is dat er evenwicht is. Geven en nemen binnen een systeem moet in balans zijn. Binnen een gezin geven de ouders en nemen de kinderen. De kinderen geven terug in de vorm van respect of in de vorm van verzorging als de ouders op latere leeftijd hulpbehoevend zijn. Als de kinderen als volwassenen zelf kinderen krijgen, dan is het hun beurt om als ouders te geven.

De derde wet is de wet van verbinding. Je vormt niet voor niets een groep, dus er is sprake van een verbinding. Van respect of liefde bijvoorbeeld.

Onbalans

Het probleem is dat er vaak een verstoring is binnen één van deze drie wetmatigheden en daardoor ontstaat een onbalans. Met een rollenspel waarbij anderen de rollen spelen van de personen in het systeem, kun je inzicht krijgen in die onbalans. We noemen dit een opstelling. De persoon die een rol speelt van iemand in het gezin, zal dezelfde emoties en gevoelens ervaren als de betreffende persoon zou ervaren.

Hoe kan dat dan?

Alles is energie, weet je nog. Je bent verbonden met de energie van de persoon wiens rol je overneemt en dat ervaar je. Je wordt als het ware die persoon. Je moet het vertalen naar iets wat je al kent en toepast. Als een goede vriend of vriendin of iemand binnen je gezin worstelt met een probleem of zich niet zo lekker voelt, dan pik je dat vaak op zonder dat je het aan die persoon ziet of er zelfs maar mee gesproken hebt. Soms weet je het zelfs zonder dat die persoon erbij is. Zo is het hiermee ook. Je ervaart de energie van de rol die je speelt.

Familieopstelling

Wat is het doel van zo’n familieopstelling?

Het doel van zo’n opstelling is niet zozeer gericht op het oplossen of opheffen van de verstoring, maar het geeft inzicht in de reden van de onbalans. Je begint in een bepaalde opstelling en door de posities te veranderen tijdens de opstelling, kun je zelf voelen en ervaren hoe het zou zijn als je mensen en situaties anders op zou stellen. Je komt vanzelf in een situatie terecht waar wel balans is. Een opstelling zorgt voor begrip en acceptatie. Er ontstaat een andere wisselwerking binnen de groep en daardoor treedt er verandering op. Het bijzondere is dat die verandering al ontstaat, zonder dat de personen wiens rol gespeeld wordt, bijvoorbeeld binnen een gezin, aanwezig zijn. Nogmaals, alles is energie en de energie van de groep verandert door de opstelling die gemaakt wordt.

“Alles is energie en de energie van de groep verandert door de opstelling die gemaakt wordt.”
De energie van de opstelling werkt dus door, maar je moet daarna nog wel met je inzichten uit de opstelling aan de slag. Een opstelling werkt sowieso lang door in je onderbewuste, maar door inzicht in je eigen rol binnen een systeem, binnen een gezin, zal je jezelf anders opstellen binnen dit systeem. Je weet nu immers waar een bepaald probleem vandaan komt. En zoals altijd, als jij je anders opstelt, zullen anderen ook anders op jou reageren. Daarmee verandert het systeem. En vergeet niet, ook je lichaam is een systeem. Ook je lichaam is energie. Je zou dus ook een opstelling kunnen maken die je lichaam uitbeeldt. Je kunt mensen bijvoorbeeld de rol van je verschillende organen laten spelen.

“Ook je lichaam is een systeem. Je kunt mensen bijvoorbeeld de rol van je verschillende organen laten spelen.”

Voorbeelden van een systeemopstelling

Hier nog wat praktische voorbeelden over de invulling van zo’n opstelling voor een gezin. Dan krijg je misschien een nog beter beeld bij de uitkomst die een familieopstelling kan opleveren.

Het komt vaak voor dat de leden binnen een gezin een last met zich meedragen. Schuldgevoelens, familiegeheimen of bijvoorbeeld een oorlogsverleden. Of het verlies van een dierbaar gezinslid. De pijnlijke dingen die iedereen kent, maar waar niet over gesproken wordt, omdat het simpelweg te pijnlijk is. Dergelijke zaken zorgen binnen een systeem voor de verstoring van de balans. Een persoon die een bepaalde rol hoort te hebben binnen een gezin, kan door dit soort gebeurtenissen een andere rol hebben aangenomen. Een rol die niet voor hem bedoeld is. De oudste zoon die noodgedwongen de rol van de vader op zich neemt bijvoorbeeld. De oplossing is om terug te stappen in je eigen rol. De rol die je hoort in te nemen. Dat laat een familieopstelling dan zien.

Of het voorbeeld van een vrouw die haar moeder steunde die haar man was verloren. Ze stelde zich op als de beschermende partner van haar moeder en haar moeder begon zelfs tegen haar te praten zoals ze tegen haar partner gedaan had. Tot ze besefte dat ze haar rol als kind weer moest innemen. Ze had zelfs nog niet gerouwd om haar vader, omdat ze er voor haar moeder wilde zijn. Toen begon ze te rouwen. Ze huilde. De moeder stond gelijk op om thee voor haar te zetten en pakte haar moederlijke, verzorgende taken weer op. Zij was haar dochter, niet haar partner. Door die rol weer aan te nemen, getuig je ook van respect naar de moeder toe. Ook dit kan een uitkomst zijn.

Ziekte & Genezing

In mijn laatste boek Ziekte & Genezing komt de familieopstelling ook aan de orde, met daarin een uitgebreide, praktische vertaling van de familieopstelling in de praktijk en wat dit voor je kan betekenen. Krijg je er een heel goed beeld bij. Geïnteresseerden kunnen het boek hieronder bestellen.

Als je deze blog als waardevol en interessant vindt help je mij altijd door deze te delen.

Over de schrijver
Franklin Leers (1973) is als life coach, spreker, auteur en origineel denker gespecialiseerd in empowerment en de oorsprong van ziekte. Zijn pragmatische aanpak en vermogen om ingewikkelde materie te vertalen naar alledaagse en herkenbare gebeurtenissen heeft hem bij zijn lezerspubliek de bijnamen ‘filosoof van het dagelijks leven’ en de ‘Paulo Coelho van de lage landen’ opgeleverd.
Reactie plaatsen